13-06-2017 | Barbara Ramza

Różowe kołnierzyki pod szklanym sufitem

Tylko 44% kobiet i aż 78% mężczyzn jest zdania, że pracownicy o podobnych kwalifikacjach mają równe szanse na awans, niezależnie od płci. To nie tylko stereotyp, to samo mówią statystyki i wyniki badań. Przyjrzyjmy się najnowszym danym na temat sytuacji kobiet na rynku pracy w Polsce i Europie.
 

Dane Głównego Urzędu Statystycznego wskazują, że obecnie aktywna zawodowo na rynku pracy jest niecała połowa kobiet w Polsce – 48,4%. Oznacza to liczbę 7 317 000 i wzrost o 24 tys. w porównaniu do końca 2016 r. Jednak tym, co niepokoi, jest największy udział pracujących pań w zawodach niewymagających wysokiego stopnia specjalizacji. Znacznie rzadziej niż mężczyźni zajmują stanowiska kierownicze i prestiżowe, co przekłada się na ich niższe zarobki. Fakt, iż stoi to w sprzeczności ze statystykami dotyczącymi wykształcenia kobiet, zdaniem ekspertów, świadczy o przeszkodach, z jakimi mierzą się w pracy.

 

 

Nieśmiały optymizm

 

Według najnowszych danych Eurostatu w 2016 r. wskaźnik zatrudnienia kobiet w Polsce wyniósł 62,2%, co plasuje nasz kraj na 22 pozycji wśród 28 państw Unii Europejskiej. Polska jest także jednym z krajów z największą różnicą wskaźników zatrudnienia kobiet i mężczyzn – pod tym względem zajmujemy 6 miejsce w UE.

 

Choć dane Eurostatu sugerują nieznaczny optymizm, bowiem świadczą, że wskaźnik zatrudnienia kobiet w Polsce od 5 lat systematycznie, choć powoli rośnie, eksperci zwracają uwagę na nierówną strukturę zatrudnienia kobiet i mężczyzn pod względem sektorów, zawodów oraz stanowisk.

 

Z badania Hays Poland wynika, że najwyższe stanowiska są częściej obejmowane przez mężczyzn. Tylko nielicznym kobietom udaje się wejść do zarządów. Aż 85% respondentów wskazało, że osobą zarządzającą w ich firmie jest mężczyzna.

 

Nie oznacza to, że panie nie mają aspiracji do awansowania. Tyle że są też świadome ograniczeń zewnętrznych, takich jak słynny „szklany sufit” i obiektywnych przeszkód, takich jak konieczność łączenia obowiązków służbowych z rodzinnymi. Znaczącą rolę w odgrywa również to, że kobiety często nie wierzą w możliwość osiągnięcia sukcesu na wysokim stanowisku.

 

 

 

Aspiracje kobiet i mężczyzn

 

Kobiety najczęściej aspirują do objęcia stanowiska menedżerskiego (31%) oraz dyrektorskiego (29%). Wynika to głównie z dotychczas zajmowanej pozycji w firmie. Większość badanych kobiet pełni obecnie rolę specjalisty lub menedżera i aspiruje do objęcia stanowiska wyższego o jeden poziom.

 

Mężczyźni częściej aspirują na wyższe stanowiska – 32% badanych wskazało poziom dyrektora zarządzającego lub prezesa, 27% stanowiska dyrektorskie, po 13% funkcję właściciela firmy i role menedżerskie. Częściej też obecnie pełnią takie role, co prowadzi do dysproporcji płci na najwyższych szczeblach w firmie i – jak podkreślają uczestniczki badania Hays – negatywnie oddziałuje na możliwości rozwoju zawodowego kobiet.

 

Mniejszy odsetek kobiet na stanowiskach kierowniczych często wynika również ze sposobu, w jaki firmy planują rozwój talentów oraz awanse w swoich strukturach. W rezultacie tych działań kobiety mają mniejsze szanse na realizację swoich ambicji zawodowych. Jednocześnie umiejętne łączenie ról zawodowych z obowiązkami rodzicielskimi oraz porzucenie stereotypów o tym, w jakiej sytuacji kobieta czuje się najlepiej, jest możliwe i zdecydowanie ułatwia paniom realizację celów zawodowych.

 

 

 

„Szklany sufit”

 

Tylko 44% kobiet i aż 78% mężczyzn jest zdania, że pracownicy o podobnych kwalifikacjach mają równe szanse na awans, niezależnie od płci. Brak wiary w równość może wyjaśniać, dlaczego panie deklarują niższe aspiracje niż panowie. Podobnie wygląda poczucie sprawiedliwego wynagrodzenia.

 

− Otoczenie często nie ułatwia kobietom awansu i rozwoju. Wielu pracodawców powiela stereotyp o mniejszej dyspozycyjności i skuteczności kobiet w biznesie. Z drugiej jednak strony kobiety często same mają o sobie zbyt niskie mniemanie i obawiają się podejmowania wyzwań związanych z pracą na wysokim stanowisku – komentuje Beata Preis-Hryniewicz z Hays Poland i dodaje: − Przekonanie o nierównych szansach wynika też z praktyki i doświadczeń kobiet − nawet tych zajmujących dziś najwyższe stanowiska w firmach.

 

 

Różowe kołnierzyki

 

Podobnie jak w Unii Europejskiej, najbardziej sfeminizowanymi grupami zawodowymi w Polsce są pracownicy biurowi, pracownicy usług, sprzedawcy. Z danych GUS wynika, że w sektorach takich jak opieka zdrowotna i pomoc społeczna oraz edukacja aż 80% pracujących stanowią kobiety.

 

Duża część pracujących Polek to przy tym tzw. różowe kołnierzyki – czyli kobiety wykonujące zawody niewymagające wysokiego stopnia specjalizacji, o stosunkowo niskich płacach i nikłej możliwościach awansu. Różowe kołnierzyki najczęściej zajmują proste stanowiska biurowe wymagające wykształcenia średniego. Wiele z nich pracuje w segmentach takich jak finanse, usługi, administracja.

 

 

 

Łączenie ról

 

Badania pokazują, że kobiety częściej niż mężczyźni szukają pracy w niepełnym wymiarze godzin lub pracy dorywczej i niewymagającej dojazdów. Jest to związane z opieką i wychowywaniem dzieci oraz podziałem obowiązków w gospodarstwach domowych.

 

Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni pozostają poza rynkiem pracy właśnie z powodów rodzinnych. Same deklarują, iż muszą wybierać i poświęcić obszar zawodowego rozwoju kosztem zobowiązań rodzinnych.

 

Połączenie roli rodzica z pracą zawodową jest wyzwaniem dla wielu pracowników. Aż 65% kobiet i 38% mężczyzn deklaruje, że na ich drodze pojawiły się przeszkody związane z pogodzeniem pracy z wychowywaniem dzieci. Zarówno pracujące matki, jak i ojcowie, zwracają też uwagę na wyzwania, jakie niesie za sobą brak równowagi pomiędzy życiem zawodowym a osobistym, nieelastyczny czas pracy, liczne nadgodziny oraz wyjazdy służbowe.

 

 

Rozwiązania po stronie pracodawcy

 

Problemy, które w swoich miejscach pracy wskazują zatrudnieni – nie tylko kobiety, lecz także mężczyźni – wskazują na możliwe rozwiązania, których wdrożenie okazałoby się korzystne zarówno dla pracowników, jak i organizacji.

 

Zmiany w organizacji i strukturze pozwalające na większą elastyczność, a co za tym idzie wyrównywanie szans na awans utalentowanych pracownic, zwiększają konkurencyjność w rekrutacji na stanowiska najwyższego szczebla o wysoko wykwalifikowane specjalistki. Nieuwarunkowany płcią kandydata wybór pozwala awansować obiektywnie najlepszego specjalistę.

 

 

Wśród rozwiązań, które powinni wprowadzać pracodawcy, wymienia się:

  • elastyczność pracy
  • indywidualne ścieżki rozwoju kariery
  • inwestycje w szkolenia i rozwój
  • programy ułatwiające powrót do pracy po długotrwałej nieobecności
  • benefity dla dzieci pracowników
  • wspieranie równowagi między życiem osobistym i zawodowym.

 

 

 

Źródła: Hays Poland „Kobiety na rynku pracy”

People „Liczba kobiet pracujących w Polsce stopniowo rośnie. Różowe kołnierzyki dominują”

Temat pod lupą

Wynagrodzenia w branży finansowej w 2017 roku

Aktualny raport Goldman Recruitment na temat wynagrodzeń na stanowiskach finansowych przynosi informacje, które mogą przydać się profesjonalistom podczas rozmów z pracodawcą o wynagrodzeniu, a także absolwentom w planowaniu ścieżki kariery.

Więcej artykułów
Awanse
Zbigniew Jagiełło

Zbigniew Jagiełło ponownie prezesem PKO BP

Rada nadzorcza banku PKO BP ponownie powołała Zbigniewa Jagiełłę na stanowisko prezesa zarządu banku.

Więcej awansów
Wydarzenie tygodnia

Kongres dla bankowości – nowości i trendy w bezpieczeństwie oraz technologiach

W imieniu organizatora serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji „Banking Tech & Security”, która odbędzie się 29 czerwca w Warszawie.

Więcej wydarzeń
UE